Boston, 17 stycznia 1706. W warsztacie mydlarza, w którym rok wcześniej utopił się w kadzi z wodą mydlaną 16-miesięczny brat, rodzi się 15. dziecko Josiaha Franklina.
Najmłodszy syn najmłodszego syna, od pięciu pokoleń.
Nikt nie postawiłby na niego ani grosza. 🕯️
Ten chłopak ma jednak coś, czego nikt mu nie odbierze: matkę z rodu buntowników i ojca, który zamiast pieniędzy daje mu coś cenniejszego – spacery po warsztatach rzemieślniczych i lekcje przy stole.
W tym odcinku usłyszysz:
🌊 Jak 11-letni Ben wymyślił pierwsze w Ameryce ręczne płetwy pływackie
🔥 Co widział 5-latek podczas Wielkiego Pożaru Bostonu w 1711 roku
💰 Dlaczego gwizdek za wszystkie pieniądze nauczył go więcej niż rok w szkole
⛪ Co działo się w domu, gdzie liczyła się treść rozmowy, nie treść talerza
✍️ Jak prymus klasy wylądował przy przycinaniu knotów świec
📜 I dlaczego umowa, którą podpisał w wieku 12 lat, była jednocześnie klatką i kluczem
To opowieść o tym, jak wygląda PRAWDZIWY początek drogi człowieka, który wymyślił siebie od zera. Bez pieniędzy, czy znanego nazwiska.
Słuchaj i żyj lepiej teraz.
🎧 Wesprzyj podcast: patronite.pl/podcastlepiejteraz
☕ Postaw kawę: suppi.pl/lepiejteraz
ŹRÓDŁA ODCINKA (uporządkowane)
Źródła pierwotne
- Benjamin Franklin, Żywot własny (Autobiography), Część I (Twyford, 1771). Polskie tłumaczenie: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1960
- Benjamin Franklin, The Whistle — list do Madame Brillon, 10 listopada 1779 (jedna z paryskich „bagatelles”)
- Benjamin Franklin, On the Art of Swimming – opis ręcznych płetw pływackich
- Cotton Mather, Bonifacius, or Essays to Do Good (Boston, 1710)
- Relacja Williama Temple’a Franklina (wnuka) – żart o solonych rybach
- Akta Old South Meeting House – rejestr chrztów; głosowanie na diakona (odkryte przez Nicka Bunkera)
- Wzorcowa umowa czeladnicza z 1742 roku – Gilder Lehrman Institute of American History
Biografie i opracowania historyczne
- Walter Isaacson, Benjamin Franklin: An American Life (Simon & Schuster, 2003), rozdz. 1-2
- Nick Bunker, Young Benjamin Franklin: The Birth of Ingenuity (Knopf, 2018), część I
- H.W. Brands, The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin (Doubleday, 2000), część I
- Carl Van Doren, Benjamin Franklin (Viking, 1938) – nagroda Pulitzera
- Nian-Sheng Huang, Franklin’s Father Josiah: Life of a Colonial Boston Tallow Chandler, 1657–1745 (American Philosophical Society, 2000)
Archiwa i źródła internetowe
AmericanLiterature.com – pełny tekst eseju The Whistle
Massachusetts Historical Society (masshist.org) – rejestry chrztów Old South, korespondencja Franklina
Benjamin Franklin Historical Society (benjamin-franklin-history.org)
International Swimming Hall of Fame (ishof.org) – wprowadzenie pośmiertne, 1968
American Battlefield Trust – „Boston and Benjamin Franklin” (battlefields.org)
Boston Public Library – Research Guide „Great Fires of Boston”
Leventhal Map & Education Center – mapa kapitana Johna Bonnera z 1722 roku
Bostonian Society / Old State House – kolekcja oryginalnego szyldu Niebieskiej Kuli
TOTA – „The Boston of Franklin’s Boyhood” (tota.world)
EH.net – „Apprenticeship in the United States”
USHistory.org – biografia Franklina i historia New-England Courant
