Boston, 1720. 14- letni Benjamin pochyla się nad książką pożyczoną na jedną noc.
Świeca dogasa.
Jeśli zaśnie, brat go zbije.
Jeśli ojciec zobaczy światło, zacznie się to wszystko od nowa. 📚🕯️
W drugiej części serii o Benjaminie Franklinie opowiadam, jak chłopak bez szkoły, bez pieniędzy i bez wolności stał się w 5 lat mistrzem prozy, wegetarianinem szokującym purytański Boston i świadkiem epidemii, która rozdarła miasto na pół.
Czego się dowiesz:
✍️ 6- stopniowa metoda nauki pisania, którą szesnastoletni Franklin wymyślił sam, w pustej drukarni o piątej rano. Metoda, która działa do dziś i nie wymaga ani nauczyciela, ani kursów.
🥖 Wegetariańska herezja Franklina – dlaczego przestał jeść mięso w mieście, gdzie to był społeczny skandal. Jak chleb z rodzynkami i szklanka wody dały mu dwie rzeczy, których nikt się nie spodziewał: pieniądze na książki i jasność umysłu.
💣 Epidemia ospy 1721 roku, która podzieliła Boston na dwa wrogie obozy. Spór o szczepienia, granat rzucony w okno pastora Cotton Mathera i pierwsza naprawdę wolna gazeta w Ameryce, którą drukował brat Bena.
🕵️ I tajemnica, którą 16- letni Ben wsunął pod drzwi drukarni pewnej nocy.
3 lekcje z tego odcinka możesz zastosować u siebie jeszcze w tym tygodniu.
Słuchaj i żyj lepiej teraz.
🎧 Wesprzyj podcast: patronite.pl/podcastlepiejteraz
☕ Postaw kawę: suppi.pl/lepiejteraz
ŹRÓDŁA ODCINKA
Źródła główne (pierwotne):
- Benjamin Franklin, The Autobiography of Benjamin Franklin, część I (napisana w Twyford, Anglia, 1771). Wydanie autorytatywne: J.A. Leo Lemay & P.M. Zall (red.), Benjamin Franklin’s Autobiography: An Authoritative Text, W.W. Norton, 1986. Polskie tłumaczenie: Żywot własny, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1960.
- „Silence Dogood, No. 1–14″ (2 IV – 8 X 1722), pełne teksty w: The Papers of Benjamin Franklin, vol. 1, ed. L. W. Labaree, Yale University Press, 1959. Online: Founders Online (founders.archives.gov).
- „The Printer to the Reader”, New-England Courant, No. 80, 11 II 1723. Online: Founders Online.
- Diary of Cotton Mather, vol. II (Massachusetts Historical Society Collections, 7th Series, vol. VIII).
- Journal of the House of Representatives of Massachusetts, sesja 1722, s. 21 (postanowienie Council z 12 VI 1722 o uwięzieniu Jamesa Franklina).
- Massachusetts House Journals, sesja styczeń 1723 (postanowienie z 15 I 1723 o zakazie druku New-England Courant).
- Zabdiel Boylston, An Historical Account of the Small-Pox Inoculated in New England, Londyn 1726.
- Boston News-Letter, 14 VIII 1721 (potwierdzenie pierwszego numeru Couranta) i 20 XI 1721 (relacja z zamachu na Mathera).
Źródła wtórne:
- J.A. Leo Lemay, The Life of Benjamin Franklin, Volume 1: Journalist, 1706–1730, University of Pennsylvania Press, 2006.
- Walter Isaacson, Benjamin Franklin: An American Life, Simon & Schuster, 2003, rozdziały 2–3.
- H.W. Brands, The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin, Doubleday, 2000.
- Carl Van Doren, Benjamin Franklin, Viking, 1938 (Pulitzer).
- Nick Bunker, Young Benjamin Franklin: The Birth of Ingenuity, Knopf, 2018.
- Gordon S. Wood, The Americanization of Benjamin Franklin, Penguin, 2004.
- Edmund S. Morgan, Benjamin Franklin, Yale University Press, 2002.
- Claude-Anne Lopez, „Three Buns at a Time: When Did Benjamin Franklin Arrive in Philadelphia?”, Yale Library Gazette, 1980 (ustalenie daty 6 X 1723 jako niedzieli przybycia).
- David Larson, „Benjamin Franklin’s Youth, His Biographers, and the Autobiography”, Pennsylvania Magazine of History and Biography, vol. CXIX, no. 3 (lipiec 1995).
Źródła internetowe i archiwalne:
Colonial Williamsburg — „The Printer in Eighteenth-Century Williamsburg”.
Founders Online — founders.archives.gov (wszystkie 14 listów Silence Dogood; pełna korespondencja Franklina).
Massachusetts Historical Society — masshist.org (Cotton Mather Diary; mapy Bostonu z 1722).
American Antiquarian Society, Worcester (oryginalne numery New-England Courant).
Library of Congress, Research Guides — New-England Courant.
Harvard University, „Contagion” Digital Exhibits — „The Boston Smallpox Epidemic, 1721″.
Colonial Society of Massachusetts — „Bibliographical Notes: New-England Courant” (colonialsociety.org).
